fa تاثیر مداخله آموزشی بر رفتارهای تغذیه ای پیشگیرانه از آنمی در زنان باردار بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی ● International Health مقاله اصيل پژوهشي Orginal Article <p style="text-align: justify;">چکیده: زمینه و هدف: فقر آهن یکی از شایعترین مشکلات تغذیه ای دوران بارداری است که می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای بر سلامت زنان باردار و متعاقبا رشد و نمو جنین داشته باشد. در این خصوص، اخیرا انجام مداخلات پیشگیرانه آموزشی بعنوان روشی موثر و هزینه-اثر بخش توصیه شده است. هدف این مطالعه تعیین تاثیر مداخله آموزشی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه ای پیشگیرانه از کم خونی فقر آهن در زنان باردار بود. روش بررسی : این پژوهش یک مطالعه مداخله ای و نیمه تجربی است . 80نفر از زنان باردار مراجعه کننده به 4 مرکز بهداشتی درمانی شهر شوشتر در سال 93-1392 به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدندوبصورت تصادفی در دو گروه مداخله و کنترل قرار گرفتند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی شامل(سوالات آگاهی ،حساسیت ،شدت،موانع،منافع درک شده ،خودکارآمدی ، راهنمای عمل و رفتارهای تغذیه ای )می باشد و روایی محتوا با استفاده از نظر اساتید 3/80 r= و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ 71/0 &alpha;= تایید شد. برای گروه مداخله آموزش تغذیه دوران بارداری طی دو جلسه 60-90 دقیقه ای و با فاصله یک هفته اجرا شد. جمع آوری داده ها در دو مرحله پس آزمون و پیش آزمون (به فاصله 3 ماه) انجام گرفت .جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون های کای دو ،t-test،ویلکاکسون و من ویتنی استفاده گردید . یافته ها: میانگین سنی زنان 96/27 سال و میانگین سن بارداری6/16 هفته بود. اگر چه در مرحله پیش آزمون بین مشخصات دموگرافیک، سازه های مدل اعتقاد بهداشتی و رفتارهای تغذیه ای تفاوت آماری معنی داری بین دو گروه مداخله و کنترل وجود نداشت (p> 0/05 ) ولی این اختلاف در دوره بعد از مداخله معنی دار بود (p<0/05) . و نمرات سازه ها به ترتیب حساسیت 3/19، شدت 8 /17 ،منافع 3/17،خودکارآمدی8/16 و راهنمای عمل 3/15 درصد افزایش یافته بود که بیشترین افزایش مربوط به سازه حساسیت درک شده بود و موانع درک شده 17 درصد کاهش داشته است. نتیجه گیری : یافته های پژوهش نشان داد که آموزش در چارچوب الگوی اعتقاد بهداشتی می تواند باعث بهبود رفتارهای تغذیه ای مرتبط با فقر آهن در زنان باردار شود. پیشنهاد می شود برگزاری کلاسهای آموزشی در مراکز بهداشتی در خصوص فقر آهن بر پایه الگوی اعتقاد بهداشتی باشد. کلید واژه ها : زنان باردار ،مدل اعتقاد بهداشتی ،تغذیه دوران بارداری ،کم خونی فقر آهن</p> <p style="text-align: justify;">Iron deficiency anemia is one of the most common nutritional problems during pregnancy. The aim of this study was to evaluate the effect of education based on health belief model to promote preventive behaviors against iron deficiency anemia among pregnant women. The study was performed on 80 pregnant women that were randomized equally into the experimental and control groups. A self-administered questionnaire based on health belief model constructs was applied to gather data. The experimental group received two educational sessions. The mean age of women was 27.96&plusmn;5.6 years and mean gestational age was 16.6&plusmn;1 weeks. Before the intervention, no significant differences in terms of demographic characteristics and health belief model constructs were found between the groups, while after the intervention, the scores of health belief model were different significantly between the control and experimental groups . Since the results of the study indicated the applicability of health belief model to promote nutritional behavior in regard to anemia in pregnancy, implementing health belief model based educational sessions in health centers is suggested to reduce complications of this problem.</p> زنان باردار ,مدل اعتقاد بهداشتی ,تغذیه دوران بارداری ,کم خونی فقر آهن Anemia, Iron-Deficiency, Pregnancy, health belief model 754 762 http://jrh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1005-1&slc_lang=fa&sid=1 Khadije Baharzadeh خدیجه بهارزاده raziye_baharzadeh@yahoo.com 100319475328460011537 100319475328460011537 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Tayebeh Marashi طیبه مرعشی Marashi142002@yahoo.com 100319475328460011538 100319475328460011538 No Shaheed Beheshti University of Medical Sciences, Tehran Amal Saki امل ساکی a.saki22@yahoo.com 100319475328460011539 100319475328460011539 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz Ahmad Zare Javid احمد زارع جاوید 100319475328460011540 100319475328460011540 No Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz Marziyeh Araban مرضیه عربان araban@ajums.ac.ir 100319475328460011541 100319475328460011541 Yes Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences