fa بررسی تاثیر آموزش بر اساس تئوری رفتار برنامه ریزی شده بر رفتارتهیه غذا به روش سالم درزنان روستایی چابهار ● Psychosocial Health مقاله اصيل پژوهشي Orginal Article تغذیه یکی از ابعاد مهم موثر بر سلامتی و از مهم ترین عوامل محیطی است که برای بهبود سلامتی باید مورد توجه قرار گیرد. با توجه به نبود مداخلات آموزشی انجام شده بر اساس تئوری رفتاربرنامه ریزی شده در حوزه روش های سالم آشپزی در ایران و جهان این مطالعه با هدف بررسی تاثیر آموزش با استفاده از تئوری رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تهیه غذا به روش سالم در زنان روستایی چابهار انجام شد. این تحقیق یک مطالعه تجربی مورد شاهدی بود. 152 نفر از زنان به روش نمونه گیری چند مرحله ای از بین روستاهای بخش مرکزی چابهار انتخاب شدند.داده ها در دو مقطع زمانی قبل و بعد از آموزش از طریق پرسشنامه جمع آوری شد. آموزش شامل یک جلسه بحث گروهی ، یک جلسه سخنرانی، یک کتابچه آموزشی و یک پوستر آموزشی توسط رابطین برای گروه مداخله اجرا شد. داده های توسط نرم افزار spssنسخه 19 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. پس از اجرای برنامه آموزشی تمام متغیرها در گروه آزمون افزایش معناداری یافت. تغییر ساختار هنجارهای انتزاعی 12.4 درصد تغییر رفتار و 21.2 درصد تغییر قصد رفتاری را پیش بینی کرد..قصد رفتاری نتوانست به طور معنی داری رفتار را پیش بینی نماید. طبق نتایج مطالعه حاضر تئوری رفتار برنامه ریزی شده می تواند به عنوان محوری مناسب جهت طراحی مداخلات آموزشی برای ارتقای قصد و رفتار آشپزی به روش های سالم در زنان روستاهای چابهار مورد استفاده قرار گیرد. اما این تئوری قادر به تبیین رابطه بین قصد و رفتار نمی باشد. Healthy eating habits can reduce the risk of several chronic diseases and decrease overall mortality in women by 11%. Regarding the crucial role of women in feeding the family, we investigated the effect of education in healthy cooking behavior of rural women by applying the Theory of Planned Behavior (TPB). A sample of native women in rural areas of Chabahar (n=152), who aged 12-75 years old, were selected by multistage sampling. Pre and post intervention measures of TPB variables, knowledge, and behavior were conducted via questionnaire. The educational intervention was performed with the help of high school girl students for the intervention group. There were positive significant changes in healthy cooking behavior intention, knowledge, subjective norms, perceived behavioral control, and behavior in the intervention group, while none of these changes were significant in the control group. The results suggest that educational intervention based on the theory of planned behavior can be effective in healthy cooking behavior of rural women of Chabahar. آشپزی , تئوری رفتار برنامه ریزی شده , زنان, آموزش Cooking, Education, Woman, theory of planned behavior 1004 1011 http://jrh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1007-1&slc_lang=fa&sid=1 Rabea Agh Atabay رابعه آق آتابای rabea.atabay@gmail.com 100319475328460012781 100319475328460012781 No Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran Mahnaz Shahrakipoor مهناز شهرکی پور shahrakipoor@gmail.com 100319475328460012782 100319475328460012782 No Department of Statistics, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran Farzane Montazerifar فرزانه منتظری فر fmontazerifar@gmail.com 100319475328460012783 100319475328460012783 No Department of Nutrition, School of Medicine, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran Iraj Zareban ایرج ضاربان zareban@gmail.com 100319475328460012784 100319475328460012784 Yes Department of Health Education and Health Promotion, School of Health, Zahedan University of Medical Sciences, Zahedan, Iran