fa تأثیر برنامه آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر کاهش میزان HbA1cدر مبتلایان به دیابت نوع 2 مقاله اصيل پژوهشي Orginal Article بیماری دیابت به عنوان شایع‌ترین بیماری ناشی از اختلالات متابولیسم، یک چالش پر اهمیت جهانی محسوب می‌شود.این بیماری مستلزم خود مراقبتی در تمام عمر می‏باشد. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر کاهشHbA1cزنان دیابتی نوع 2 انجام شد.این مطالعه نیمه تجربی برروی 138 بیمار مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به مرکز دیابت زاهدان در دو گروه (69 نفر مورد و 69 نفر شاهد، به صورت تصادفی) انجام شد.ابزار گردآوری، چک لیست برای ثبت آزمایش HbA1c و پرسشنامه طراحی شده مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بود. بعد از ارزشیابی اولیه، نتایج تجزیه و تحلیل و محتوای آموزشی بر این اساس طراحی، تدوین و اجرا شد.3 ماه پس از مداخله،ارزشیابی ثانویه انجام و داده ها با استفاده از نرم افزار 15- SPSS تجزیه و تحلیل شدند. بین میانگین نمرات سازه های مدل اعتقاد بهداشتی در گروه مورد، قبل و بعد از مداخله آموزشی اختلاف معنی داری آماری مشاهده شد (0001/0P<).کاهش میزان HbA1c در گروه مورد (از 63/9 قبل ازمداخله به 30/8 میلی گرم در دسی لیتر در 3ماه بعد از مداخله آموزشی) تفاوت معنی داری مشاهده شد (0001/0P<). آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی موجب کاهش میزان میانگین HbA1c در بیماران گروه مورد بعد از آموزش گردیده است.بنابراین آموزش در چهارچوب این مدل باید بیشتر مورد توجه پرستاران و کارکنان بخش بهداشت قرار گیرد. Diabetes, as the most common disease caused by metabolic disorders, is an important global challenge. This disease needs a lifelong self-care throughout one's life, so this study aimed to determine the effect of health belief model based on educational program on reduction of HbA1c levels in type 2 diabetic females. This study is a quasi-experimental. The samples were 138 diabetic female into two case (n=69)and control groups (n=69).Data was collected via a questionnaire whose validity and reliability had been confirmed. The checklist was according to their reports and tests (HbA1c). Before the educational intervention, the checklist was completed by the two case and control groups. Then, the case samples received required educations in 5 sessions for one month. The educational program consisted of lecture, question and answer, group discussion and film screening. After 3 months, both groups completed the questionnaire and the checklist. The collected data was analyzed by SPSS software and appropriate tests. This study results showed that the mean scores of HBM structures in groups, before and after the educational intervention, have a statistically significant difference. Reduction of HbA1c levels in two studied groups was significant (from 9.63 mg/l before the intervention to 8.30mg/l at 3 months after training). Health belief model based on educational program reduces the HbA1c in diabetic patients. Therefore, training in the framework of this model should be further considered by nurses and health care centers. آموزش بهداشت،خودمراقبتی،دیابت، HbA1c Diabetes type 2, HbA1c, Health Education, Self-care 370 378 http://jrh.gmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-165-1&slc_lang=fa&sid=1 Iraj Zareban ایرج ضاربان zareban@modares.ac.ir 10031947532846003484 10031947532846003484 No دانشگاه تربیت مدرس Shamsadin Niknami شمس الدین نیکنامی niknamis@modares.ac.ir 10031947532846003485 10031947532846003485 Yes دانشگاه تربیت مدرس Ali Reza Hiedarnia علیرضا حیدرنیا 10031947532846003486 10031947532846003486 No دانشگاه تربیت مدرس Fatemeh Rakhshani فاطمه رخشانی 10031947532846003487 10031947532846003487 No دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Mahnaz Sharakipour مهناز شهرکی پور 10031947532846003488 10031947532846003488 No دانشگاه علوم پزشکی زاهدان Mahdi Moshki مهدی مشکی 10031947532846003489 10031947532846003489 No دانشگاه علوم پزشکی گناباد، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ا رتقای سلامت